In therapie spreken we vaak met een individu. Toch weten we allemaal hoe elke persoon een wereld in zich draagt en mét zich draagt. Sommige werelden staan verder af van de werelden waarin we zelf opgegroeid zijn, wat het (voor mij persoonlijk) zo boeiend en tegelijk ook nederig maakt om met mensen te mogen werken.
Een tijdje geleden kwamen de thema’s sociale verandering, politisering en macht via verschillende wegen op mijn pad. Eén van die wegen was een lecture van de Melissa Harte Foundation (Lecture ‘Social Justice and the Person-Centred Approach with Mick Cooper‘).
Als jongvolwassene studeerde ik zelf sociaal werk, vanuit een verlangen om mensen die ongelijkheid en onrechtvaardigheid ervaren tot hun recht te laten komen en tot aan hun rechten te helpen komen. Tijdens deze studie groeide de interesse in psychologie en ging ik me verder verdiepen in dat studiegebied. Maar, het sociaal werk zal altijd een beweging zijn in mezelf die me blijft stuwen. De wil om mensen samen te brengen en te zoeken naar manieren om tot meer gelijkheid te komen.
Het is voor mij daarom ook altijd een bijna vanzelfsprekendheid geweest om in de persoonsgerichte (client centered) therapie een kader te vinden dat aansluit bij mijn manier van ‘in de wereld zijn’. Impliciet zit in de persoonsgerichte benadering immers verweven dat wij als therapeut geen expert zijn die weten hoe je het leven moet leven, maar wel dat de therapeut iemand is die luistert naar de cliënt en die de wijsheid en kracht van de cliënt waardeert en ziet. We ervaren samen een gedeelde bodem van ‘Mens Zijn’.
Wanneer we kijken naar hoe er tegenwoordig aan politiek gedaan wordt, zien we vaak hoe mensen met verschillende meningen aangevallen worden, belachelijk of gekleineerd worden. Of hoe iemand zijn wil en wet opdringt en iedereen monddood maakt die zich daartegen wil verzetten. Maar, zijn we eigenlijk niet gewoon allemaal maar mensen die zo goed mogelijk hun best doen en die vanuit hun overtuiging standpunten verdedigen en de wereld beter, gelijker, werkbaar willen maken?
Het artikel “Progressive Social Change Perspectives and Therapy: Mapping the Interfaces – Part 1” van Mick Cooper onderzoekt hoe therapie en progressieve sociale verandering met elkaar verweven zijn. Het richt zich specifiek op hoe progressieve sociale perspectieven therapie beïnvloeden.
De belangrijkste thema’s in het artikel zijn:
- De historische band tussen therapie en progressieve sociale bewegingen – Veel vroege psychoanalytici waren marxisten, socialisten of anarchisten. Ook vandaag positioneren veel therapeuten zich links van het politieke spectrum.
- De rol van pluralistische therapie – Pluralistische therapie, gebaseerd op diverse therapeutische methoden, wordt gezien als een benadering die sociale rechtvaardigheid en cliëntgerichte keuzes ondersteunt.
- Kritische reflectie op therapie – Er zijn zorgen dat therapie de focus verlegt van maatschappelijke ongelijkheden naar individuele problemen, waardoor structurele onrechtvaardigheden minder aandacht krijgen. Sommige critici beschouwen therapie zelfs als een instrument van het kapitalisme.
- Therapeutische praktijk en sociale rechtvaardigheid – Het artikel bespreekt hoe therapeuten cliënten kunnen begrijpen in hun maatschappelijke context. Dit omvat thema’s als intersectionaliteit, machtsstructuren en culturele gevoeligheid in de therapeutische relatie.
– De Franse socioloog Bourdieu sprak over velden en kapitalen: hoe kunnen wij als therapeuten instappen in velden die ons onbekend zijn, hoe kunnen we de kapitalen van onze cliënten helpen rouleren en renderen?
- Zelfbewustzijn van de therapeut – Het is belangrijk dat therapeuten hun eigen privileges en biases herkennen om rechtvaardige zorg te bieden. Concepten zoals culturele nederigheid en bewustwording van institutionele discriminatie spelen hierbij een rol.
- Toegankelijkheid van therapie – Progressieve benaderingen pleiten voor bredere toegankelijkheid tot psychologische zorg voor gemarginaliseerde groepen.
Verbinding tussen sociale ongelijkheid en persoonsgerichte therapie
Persoonsgerichte therapie (zoals ontwikkeld door Carl Rogers) legt de nadruk op empathie, authenticiteit en acceptatie. Dit sluit nauw aan bij progressieve sociale verandering omdat:
- Cliëntgerichte benaderingen empowerment stimuleren, wat bijdraagt aan de weerbaarheid van mensen in onderdrukte of gemarginaliseerde groepen.
- Erkenning van sociale en culturele context binnen therapie voorkomt dat psychische klachten uitsluitend als individuele problemen worden bekeken.
- Samenwerking en gelijkwaardigheid tussen cliënt en therapeut machtsongelijkheden kan verminderen, wat aansluit bij bredere sociale rechtvaardigheidsprincipes.
Met andere woorden, persoonsgerichte therapie kan een brug slaan tussen individuele psychologische ondersteuning en bredere maatschappelijke verandering door cliënten niet alleen te helpen met persoonlijke groei, maar ook met bewustwording en het omgaan met sociale structuren die ongelijkheid in stand houden.
Vind ik leuk:
Vind-ik-leuk Aan het laden...
